Welkom!

Vind op deze website al de informatie over Het Schone Waterexperiment en de experimenten. Je kan je helaas niet meer registreren voor het onderzoek. Bekijk onze interactieve kaart van Amsterdam met al de metingen die zijn toegevoegd. Veel plezier!

waterproject-13-of-15

We gaan ook dit jaar weer aan de slag!

Na het succes van 2017 gaan we ook dit jaar weer aan de slag met Het Schone Waterexperiment! In deze editie willen we onder andere meer gericht kijken naar de invloed van regen op de waterkwaliteit en ook hoe het gaat met de waterplanten in het stadswater. Deze vormen namelijk een goede indicatie voor de waterkwaliteit. Uit de evaluatie van vorig jaar bleek dat het testen van E.coli als erg interessant werd ervaren, die informatie nemen we mee naar dit jaar. Ook gaan we de deelnemers nog meer betrekken tijdens het experiment door leuke, tussentijdse activiteiten te organiseren. Binnenkort vertellen we jullie hier meer over!

Word je al nieuwsgierig naar Het Schone Waterexperiment van 2018 en wil je opnieuw deelnemen? Hou dan de komende tijd je mailbox in de gaten. Ontvang je onze nieuwsbrief nog niet? Mail dan even naar info@hetschonewaterexperiment.nl. Aanmelden kan vanaf half juni, we starten met meten in half juli! Deed je vorig jaar niet mee, ook dan ben je natuurlijk van harte welkom!

Rapport en projectvideo online

Het team van Het Schone Waterexperiment heeft gezamenlijk een uitgebreid rapport opgesteld, waarin al de uitslagen van Het Schone Waterexperiment besproken en getoond worden. Ook staat hierin beschreven hoe we tot het project gekomen zijn en wat verbeterpunten zijn voor mogelijke volgende edities. Het rapport is hier te downloaden.

Naast het rapport hebben we ook de onderstaande projectvideo gemaakt, waarin kort een indruk gegeven wordt over het gehele project.

Al de data openbaar
We hebben besloten om al de data geanonimiseerd openbaar te stellen. De data in dit document is ingevoerd door de deelnemers en dus ongefilterd. Met deze dataset kan je zelf berekeningen maken, conclusies trekken of specifieke gebieden analyseren. Je hebt hier wel enige kennis nodig van excel. Als je interesse hierin hebt kan je de excellijst hier downloaden.

Stadsplattegrond met resultaten

De officiële meetperiode is beëindigd, maar natuurlijk kan je blijven meten en je data blijven uploaden. Je kan hier de stadsplattegrond downloaden met de eerste resultaten van Het Schone Waterexperiment:

Veel dank voor al de metingen aan al de Waterexperts.

screen-shot-2017-10-03-at-19-57-48

Slotbijeenkomst 6 oktober

Waar is het water het schoonst?
Waar smaakt het water zout?
Waar is een ijsvogel gespot?

Ben jij ook benieuwd naar de antwoorden op deze vragen en meer? Kom dan naar de slotbijeenkomst van Het Schone Waterexperiment op vrijdag 6 oktober!

Tijdens de slotbijeenkomst kijken we met jullie, onze Waterexperts, terug op de resultaten die jullie metingen hebben opgeleverd en horen we graag meer over de ervaringen die jullie hebben opgedaan tijdens het doen van de experimenten en metingen. Daarnaast willen we ook kijken naar de toekomst en hoe we alle resultaten kunnen gebruiken in ons werk.

Kinderprogramma 16.00 tot 19.00 uur
De dag begint met een bijzondere workshop speciaal voor kinderen om 16 uur. Meer informatie over dit programma vind je op de speciale facebook eventpagina.

Inloopmarkt 19.00 tot 20.00 uur
Voor volwassenen begint de slotbijeenkomst om 19 uur met een kennismarkt. Op deze markt staan alle betrokken organisaties van Het Schone Waterexperiment. We willen graag praten over wat jullie gemeten hebben, wat onze bijdrage aan het experiment is en wat wij uiteindelijk gaan doen met alle data die jullie hebben verzameld. Daarnaast vertellen we graag meer over ons vakgebied Schoon Water en de laatste ontwikkelingen daarin. Ook is er een mini-bioscoop met korte films van eigen bodem.

Gezamenlijk programma 20.00 – 21.00 uur
Menno van der Veen, bekend van onder andere zijn columns en opiniestukken voor onder meer NRC Handelsblad, Volkskrant en de Groene Amsterdammer heeft een voorliefde voor het combineren van verschillende invalshoeken en thema’s. Met zijn visie zal hij ons meenemen in wat Het Schone Waterexperiment allemaal heeft opgeleverd. Door middel van ronde tafel gesprekken willen we dieper in gaan op de wetenschappelijke, sociale en kunstzinnige kant van het experiment. Ook zal een quiz onderdeel zijn van de avond. De speciale afsluiter zal de prijsuitreiking zijn en hebben we voor alle bezoekers een uniek cadeau.

Kennismarkt en napraten tijdens de borrel 21.00 – 22.00 uur
Om 21.00 uur gaat de kennismarkt weer open, dus was je eerder niet in de gelegenheid of heb je nog meer vragen? Ga dan (nog eens) bij de professionals langs.

Komen je ook? We horen graag of je er bij bent! Meld je aan via die event of via info@hetschonewaterexperiment.nl.

Locatie Slotbijeenkomst
Hoofdkantoor Waternet | Korte Ouderkerkerdijk 7, 1096 AC Amsterdam, Netherlands

WAT ZIJN DE RESULTATEN VAN AL JULLIE METINGEN? Kom naar de slotbijeenkomst!

De tijd gaat snel, het is al weer september. De afgelopen 2 maanden hebben jullie veel metingen gedaan. De resultaten van die metingen willen we graag met jullie delen. In de slotbijeenkomst op 6 oktober delen we de analyses met jullie. Het gedetailleerde programma zal snel bekend worden gemaakt. Wat we al wel met jullie kunnen delen is dat het een gevarieerd en interactief programma wordt met een informatiemarkt, een kennis-quiz, deelnemers aan het woord en nog veel meer. Ook voor de kinderen is er een programma.

Dus als je wilt weten wat er allemaal is gebeurd en gemeten in het Schone Waterexperiment, noteer dan de datum alvast in je agenda!

Dat we voor deze bijeenkomst de metingen tot 9 september zullen gebruiken voor het maken van een analyse, betekent niet dat je niet meer kunt meten. Iedereen mag gewoon doorgaan met meten en je kunt je metingen nog steeds invoeren op de website.

 EVALUATIE

Leerzaam? Leuk? Lastig? Wat kunnen wij een volgende keer beter doen? Wij zijn erg benieuwd hoe je deelname aan Het Schone Waterexperiment hebt ervaren! Wij vragen iedereen dan ook de evaluatie-enquête in te vullen waarvoor op maandag 11 september een email-uitnodiging is verstuurd. Alvast hartelijk dank voor deelname hieraan!

Foto van M.Brink: De Watertransformator heeft aan het begin van het project veel enthousiaste (jonge) onderzoekers aangetrokken. Bij mooi weer zal deze ook tijdens de slotbijeenkomst te bezoeken zijn.

img_1451

Registratie is gesloten

Het is vanaf 8 september niet meer mogelijk om je te registreren voor Het Schone Waterexperiment. Natuurlijk kan je wel je metingen blijven uitvoeren als je al geregistreerd bent. Heb je hier vragen over? Stuur ons dan een email op info@hetschonewaterexperiment.nl.

KLEINE WATERBEESTJES (HET MICRO-EXPERIMENT)

Veel deelnemers kozen bij hun Waterbox als extra experiment het Micro-experiment. Hierbij wordt met een schepnetje en een vergrootglas onderzoek gedaan naar kleine waterbeestjes. Deze beestjes worden in de biologie macrofauna genoemd. Op 85 plekken is geen enkel klein waterdiertje gevonden. 188 keer zijn wel waterdiertjes aangetroffen. Wil je zelf op safari? Plaatsen waar je veel kleine waterdiertjes kunt vinden zijn onder andere de Gaasperplas in Zuidoost en de Jacques Veltmanstraat in Slotervaart.

De Gaasperplas wordt goed onderzocht. Daar onderzoeken Rhyzius, Simonvanamsterdam en G-buurt Bijlmer het kleine waterleven. Op verschillende plekken vonden zij schaatsenrijders, eenoogkreeftjes, waterpissebedden, posthoornslakken, haftenlarven, waterkevers, poelsslakken, watervlooien en schrijvertjes. Rhyzius vond hier ook rivierkreeftjes (Tip: klik op de meetpunten op de kaart om de vele mooie foto’s bij de metingen te zien!).

Helemaal aan de andere kant van de stad doet Veltman samen met de kinderen uitgebreid onderzoek naar de sloot in de Jacques Veltmanstaat. Door hun herhaaldelijke onderzoeken leren ze het waterleven goed kennen en doen ze interessante ontdekkingen. Bijvoorbeeld dat er watertorretjes leven die de watervlooien en kreeftjes opeten. Veltman heeft veel verschillende soorten kleine waterdiertjes gevonden van de micro-zoekkaart uit de Waterbox. Er zijn ook andere beestjes gevonden zoals mijten, mosselen en bloedzuigers.

De aanwezigheid van kleine waterdiertjes zegt iets over de hoeveelheid zuurstof in water en over de aanwezigheid van waterplanten. Sommige soorten, zoals haft en vlokreeft hebben redelijk hoge zuurstofconcentraties in het water nodig. Als er veel muggenlarven en kevers in het water zitten kan dat juist een teken zijn dat er weinig zuurstof in het water zit. Veel waterdiertjes hebben een voorkeur voor plekken met veel waterplanten om dat ze daar op kunnen zitten, eten of schuilen. Heel algemeen kun je zeggen dat de aanwezigheid van veel verschillende waterdiertjes een goed teken is voor de ecologische kwaliteit van het water. De plaatsen waar veel soorten waterdiertjes zijn gevonden zijn dan ook vaak plekken met een natuurlijke oever, die begroeid is met planten. In grachten met kademuren en nauwelijks of geen waterplanten, zoals de Hugo de Grootkade in West, zal je niet snel hoge aantallen kleine waterbeestjes vinden. Dat ondervond ook Liesbeth, die na herhaaldelijk onderzoek geen enkel beestje heeft gevonden.

Als je meer wilt weten over kleine waterbeestjes en voor het vinden van hun namen verwijzen we naar de gratis App Waterleven.

Foto boven (van Veltman): een zoetwatermossel, pissebed, bloedzuiger, mijt en poelslak uit de sloot bij de Jacques Veltmanstraat. Foto linksonder: De Gaasperplas (foto van Simonvanamsterdam). Foto rechtsonder: Gracht bij Hugo de Grootkade (beeld van Google Streetview).

beeldmacrofauna

EXTRA PETRISCHAALTJES EN ANDERE INSTRUMENTEN BESCHIKBAAR

Er zijn weer  nieuwe petrischaaltjes om de E.coli -experimenten uit te kunnen voeren binnen gekomen. Als je extra E.coli-experimenten wilt uitvoeren of beschimmelde petrischaaltjes hebt (tip: bewaar ze voor gebruik in de koelkast!) kun je nieuwe komen halen. Ze zijn op te halen bij de receptie van Waternet (Korte Ouderkerkerdijk 7 te Amsterdam). Mocht je een instrument kwijt zijn geraakt of is iets stuk gegaan? Ook andere onderzoeksinstrumenten kun je op halen bij Waternet. Dit geldt voor alle instrumenten behalve de E.coli-zakken (drinkexperiment) en de filterrietjes (smaakexperiment). Stuur vooraf even een mail naar info@hetschonewaterexperiment.nl om te melden wat je op wilt halen.

GROENBRUIN WATER

De kleur van het Amsterdamse oppervlakte water is groen of bruin. De meest waargenomen kleuren op onze kleurkaart zijn J, K, P, Q, R en S. De groene kleuren Jen K worden vaak waargenomen boven de doorzichtschijf op 30 cm diepte, waarschijnlijk omdat het water dan lichter van kleur is en J en K wat lichtere kleuren zijn. Ook de bruine kleur T wordt waargenomen als de schijf in het water hangt. De kleur wordt onder andere bepaald door stoffen en organismen in het water.  Zo leiden algen tot een meer groene kleur in het water; organisch materiaal, slib en ijzer maken water meer bruin van kleur. Opwerveling van slib door schepen kan leiden tot meer zwevend slib in het water; ook zo wordt de kleur dus beïnvloed.

Foto: Jnieuwland

whatsapp-image-2017-07-07-at-10-31-56

HET WATER WAS TIJDENS DE EERSTE WEEK GEMIDDELD 23 GRADEN CELSIUS

De metingen variëren van 18 tot 28 graden. Het water wordt steeds kouder als je dieper meet. Het is niet overal mogelijk om op 50 cm water te bemonsteren waardoor de gemiddelde temperatuur iets hoger uit zal vallen. De watertemperatuur wordt beïnvloed door het weer en door warmwaterlozingen, zoals lozing van gebruikt koelwater door energiecentrales. Onderstaande tabel laat zien dat de watertemperatuur op 11 en 12 juli lager was dan tijdens de eerste vijf dagen. Waarschijnlijk komt dit doordat het afgelopen dagen ook koeler en minder zonnig was.

Voor veel waterrecreanten is het prettig als het water niet te koud is. Zo was het water voor deelnemers van de CitySwim in 2015 wel erg fris met 16,5 graden Celsius. 7{9578620a0caf6a62707391099a5ad23e5e718cce7b01fe8352707df08a7e18a6} van de deelnemers vertoonde onderkoelingsverschijnselen (https://www.amsterdamcityswim.nl/info/veiligheid-en-gezondheid). Vissen kunnen juist last hebben van te hoger temperaturen, daarom zijn er regels voor het lozen van warmte, bijvoorbeeld in de vorm van koelwaterlozingen door energiecentrales. Temperatuur heeft ook invloed op ziekteverwekkers in water. Bij hoge temperaturen sterven ziekteverwekkers afkomstig uit ontlasting sneller af, terwijl bijvoorbeeld giftige stoffen producerende blauwalgen kunnen groeien.

Foto van maxwater: deze hond vindt de temperatuur van het water in ieder geval aangenaam.

img_3109

HET DRINKEXPERIMENT

Sommige deelnemers hebben als extra keuze-experiment gekozen voor het Drinkexperiment. Zij hebben tot nu toe 37 E.coli-experimenten uitgevoerd met de Ecoli-zakken. Deze methode wordt onder andere gebruikt om (in andere landen) op plaatsen waar geen informatie beschikbaar is over waterkwaliteit toch te kunnen inschatten of het water verontreinigd is met ontlasting.

Volgens de Wereld Gezondheidsorganisatie is er een zeer hoog  gezondheidsrisico als water wordt gedronken met 100 E.coli-bacteriën per 100 ml/l of meer. In Nederland mogen geen E.coli-bacteriën in drinkwater voorkomen. In 2 van de 34 experimenten van Het Schone Waterexperiment voldeed het water hier aan. Dit is echter een momentopname; het kan zijn dat op een andere dag wel E.coli-bacteriën worden gevonden. In iets minder dan de helft van de metingen (17x) zijn meer dan 100 E.coli-bacteriën per 100ml aangetoond. Het is dus geen goed idee om water uit de grachten, plassen of sloten te drinken; er kunnen bovendien naast ontlasting ook andere verontreinigingen in aanwezig zijn.

In 27 gevallen hebben deelnemers tegelijk het aantal E.coli-bacteriën bepaald met een petrischaaltje. Resultaten van verschillende methodes kunnen niet zomaar vergeleken worden maar er vallen wel een paar dingen op. Met de E.coli-zakken kunnen lage hoeveelheden E.coli-bacteriën worden aangetoond. Als er meer dan 100 per 100 ml zijn, duiden we dit aan met ‘> 100’. Je weet dan dus niet hoeveel het er zijn, alleen dat het er meer dan 100 zijn. Op plekken waar met de E.coli-zakken meer dan 100 E.coli-bacteriën per 100 ml zijn aangetoond, werden met het petrischaaltje honderden of duizenden E.coli-bacteriën per 100 ml aangetroffen. Bij waardes lager dan 100 zien we dat in het petrischaaltje soms (4 van de 14 keer) ook relatief lage aantallen werden aangetroffen maar regelmatig (10 van de 14 keer) ook veel meer. Dit verschil kan onder andere het gevolg zijn van fouten bij de uitvoering van een experiment. Zo is er verwarring over welke stippen geteld moeten worden; sommige deelnemers hebben hierdoor niet de blauw/groene stippen geteld maar de roze stippen. We weten uit vergelijking van de foto’s van petrischaaltjes en het aantal getelde stippen dat daardoor soms onterecht hoge E.coli-aantallen gerapporteerd zijn bij het E.coli-experiment met de petrischaaltjes.

Foto van Woonbootmuseum. Uit het Drinkexperiment blijkt dat het water op een locatie in de Prinsengracht op 24 juli meer dan 100 E.coli-bacteriën bevatte. In het petrischaaltje zijn 3 of 4 blauwe stippen te zien, wat duidt op honderden E.coli-bacteriën.

bewerkt_woonbootmuseum_ecolizakplaatje

DE SMAAK VAN HET WATER IN DE STAD

Hoe smaakt het water uit de grachten, sloten en meren in Amsterdam? 100 deelnemers kozen voor de extra optie om de smaak van het water te testen via een filterrietje. Over smaak valt niet te twisten, maar deze fijnproevers hebben in hun eigen bewoordingen een poging gedaan: vieze ijsthee, citroen met een beetje zout, niet vies, rond, zoetig, frisse smaak, muffig, smaakt naar niets, dik, kleiig, zurig, vet, zoals kraanwater. En er is zelfs een zoete aardbeiensmaak waargenomen.  En hoe lekker vindt men het water? Dit loopt erg uiteen. Sommige beoordelen het met een 1; anderen juist met een 10. Dit zal ook erg afhangen van de locatie. Gemiddeld wordt het water gewaardeerd met een mager 6-je. Kijk op de kaart waar je lekker water kan proeven!

Hoewel het beter is om het water uit de gracht niet te drinken (na het proeven spuug je het water weer uit), is het toch interessant om met het speciale rietje het water te proeven. Uit de smaaktest blijkt dat het water op sommige plaatsen zoutig is: in het IJ en de aanliggende havens, de grachtengordel, rond het Marineterrein en de Oostelijke Eilanden, het Nieuwe Diep naast het Flevopark en de Buiksloterbeek in Noord. Doordat op sommige plekken de metingen herhaald zijn op verschillende dagen, weten we dat het water niet altijd zoutig smaakt.

Waardoor is het water zoutig?
Wanneer schepen de zeesluizen bij IJmuiden passeren, komt  er zeewater het Noordzeekanaal binnen. Hierdoor ontstaat een zogenaamde ‘zouttong’ en wordt het water in een deel van Amsterdam zoutig. Op de website www.amsterdecks.com is  goed te zien dat het water niet altijd dezelfde kant op stroomt. Via de Amstel en het Amsterdam-Rijnkanaal wordt zoet water aangevoerd dat uiteindelijk via het IJ en het Noordzeekanaal naar de zeesluizen bij IJmuiden stroomt. Het is niet altijd mogelijk om water door middel van spuien of het gemaal naar zee af te voeren en dan ontstaat er een beweging de andere kant op.

Het zoutgehalte van water heeft invloed op de natuur. Sommige planten- en dierensoorten kunnen goed leven in een zoet milieu en anderen weer beter in een zout milieu. Variatie in zoutgehalte leidt dus ook tot variatie in soorten die kunnen voorkomen in en bij het water. Voor de drinkwatervoorziening wordt zoet water gebruikt. Om het innamepunt voor drinkwater in het Amsterdam-Rijnkanaal te beschermen mag de zouttong daarom niet te ver landinwaarts komen. Ook voor de landbouw is het van belang dat, ook in droge tijden, voldoende zoet water beschikbaar is. Een van de deelnemers aan Het Schone Waterexperiment gaf al aan dat ook voor het bewateren van planten in de (volks)tuin het water niet te zout moet zijn.

Foto van Gerbina: water wordt geproefd via het speciale rietje en daarna uitgespuugd

bewerktt_gerbina_proevenshaffystuin
kaartwatersysteem

Inschrijving weer open

Bij de start van de werving begin juli hebben ruim 600 mensen zich aangemeld. Maar niet iedereen heeft zijn Waterbox uiteindelijk opgehaald en een aantal mensen kon helaas niet mee doen. Er kunnen dus nog mensen meedoen aan Het Schone Waterexperiment. Daarom is de inschrijving weer open! Vertel het voort aan jullie vrienden, familie, kennissen en buren en maak hen enthousiast om mee te doen met dit leuke experiment. De onderzoeksperiode loopt nog tot 8 september.

Inschrijven via: hetschonewaterexperiment.nl/registrerenNa aanmelding kun je de Waterbox direct ophalen op het hoofdkantoor van Waternet. Korte Ouderkerkerdijk 7. Open op werkdagen van 8.00 – 18.00 uur.

dsc_0137

500 metingen
De maand juli is alweer voorbij en we gaan richting de 500 metingen. De onderzoeksperiode loopt nog tot 8 september.  Mensen van alle leeftijden hebben zich aangemeld om mee te doen met Het Schone Waterexperiment. Sommige mensen meten alleen, anderen samen met hun kinderen of buren. Er zijn een aantal zeer fanatieke Waterexperts actief die al meer dan 5 metingen hebben uitgevoerd. Ze meten vaker op dezelfde plek of onderzoeken op verschillende plekken de kwaliteit van het water in de stad.

Wist je dat?
Deelnemers geven de waterkwaliteit gemiddeld een 7,1. Dat is iets hoger dan voordat ze begonnen met meten, toen gaven zij de waterkwaliteit gemiddeld een 6,6. De geur krijgt gemiddeld een 6,2. Uit de smaaktest blijkt dat het water op sommige plaatsen brak (licht zout) is. Dat is ervaren bij het IJ maar ook bijvoorbeeld bij de Nieuwe Herengracht, de Lijnbaansgracht en de Nieuwevaart ter hoogte van de molen.

aalscholver-met-vis-30-juli-2017

Aalscholver met vis (foto door MarjoleinP)

HET DOORZICHT VARIEERT VAN 0,2 TOT 2,4 METER

Het doorzicht is heel verschillend in Amsterdam, de metingen variëren van 20 tot 240 cm en is gemiddeld 80 cm. Een doorzicht van minder dan 50 cm is onder andere gemeten in vijvers in het Rembrandpark en ter plaatse van de Bijlmerweide. Doorzicht van meer dan een meter is onder andere gemeten bij de Silodam in de Oude Houthaven en de Schinkel. Waternet meet het doorzicht trouwens ook, onder andere in de Amstel, Keizersgracht en Singelgracht. Sinds eind jaren ’80 is het doorzicht verbeterd van 40 cm tot minimaal 80 cm.

Het doorzicht van water is een belangrijke parameter voor het planten- en dierenleven in het water. Als het licht doordringt tot op de waterbodem is er voldoende licht voor waterplanten om te groeien. Voor ondiepere wateren zijn doorzicht en waterdiepte dan gelijk. Bij dieper water is een doorzicht van minimaal 1 meter goed voor de groei van planten. Voor zwemmers en andere watersporters is het natuurlijk ook fijn als het water helder is.

Roofvissen zoals snoek hebben voldoende zicht nodig om te jagen. Het doorzicht kan verminderd worden door deeltjes in het water, zoals slib, algen en afgestorven organisch materiaal. Slib van de waterbodem kan worden opgewerveld door of boten die langs varen, door wind of door vissen.

grafiek_doorzicjht

VAN HET KLEINSTE NAAR HET GROOTSTE

Van het kleinste…

Er zijn tot nu toe 105 E.coli-experimenten gedaan met de petrischaaltjes. In 21{9578620a0caf6a62707391099a5ad23e5e718cce7b01fe8352707df08a7e18a6} van de experimenten zijn geen E.coli-bacteriën aangetroffen in het petrischaaltje. In 64{9578620a0caf6a62707391099a5ad23e5e718cce7b01fe8352707df08a7e18a6} van alle experimenten zijn niet meer dan 800 E.coli-bacteriën aangetoond (4 stippen) en in 36{9578620a0caf6a62707391099a5ad23e5e718cce7b01fe8352707df08a7e18a6} zijn 1000 E.coli-bacteriën per 100/ml of meer aangetoond (5 stippen of meer). In een eerder nieuwsbericht legden we uit dat het aantal E.coli-bacteriën in water een indicatie geeft voor vervuiling met ontlasting van mensen of bepaalde dieren.

Een locatie waar relatief hoge waardes zijn aangetoond is het Johan van Hasseltkanaal in Noord, nabij de Ridderspoorweg. Daar heeft Waterexpert Roodkaphe op 7 juli 3600 E E.coli-bacteriën per 100 ml aangetoond en op 14 juli 6200 per 100 ml. Om een idee te geven van wat dit getal betekent: de zwemwaternorm schrijft voor dat bij maximaal 900 E.coli-bacteriën per 100 ml de zwemwaterkwaliteit goed genoeg is. Bij 5 stippen zitten er 1000 E.coli-bacteriën per 100 ml in het water. Voor drinkwater mag er geen E.coli aanwezig zijn.

Een aantal Waterexperts doet ook E.coli-bepalingen in het kader van het drinkexperiment, met behulp van de E.coli-zakken. Deze methode is geschikt om lage hoeveelheden E.coli-bacteriën aan te tonen. Dit kan bijvoorbeeld interessant zijn voor mensen die hun moestuin bewateren met oppervlaktewater. Op plaatsen waar steeds hoge waardes worden gemeten is deze methode minder zinvol.

De aanwezigheid van E.coli-bacteriën kan veranderen in de tijd. Zo kan regenwater dat afspoelt of een rioolwateroverstort na een hele hevige bui tijdelijk voor een toename van de verontreiniging met ontlasting zorgen. Daarom is het nuttig om de metingen vaker te herhalen.

In de petrischaaltjes worden niet alleen donker blauwe/groene stippen gevonden door de waterexperts, maar ook roze/rode stippen. Deze stippen zijn van coliforme bacteriën. Dat zijn bacteriën die net als E.coli in de darmen van mens en dier voorkomen, maar deze kunnen ook op andere plekken voorkomen, zoals in de bodem. Omdat we hierdoor niet zeker weten of de coliforme bacteriën die op de petrischalen groeien afkomstig zijn van ontlasting, tellen we deze niet mee. We tellen alleen de donker blauwe/groene E.coli-kolonies.

E.Coli {9578620a0caf6a62707391099a5ad23e5e718cce7b01fe8352707df08a7e18a6} van totaal aantal metingen
0 21
1-4 stippen (200 tot 800 E.coli-bacteriën per 100 ml) 43
5 of meer stippen (1000 E.coli-bacteriën per 200 ml of meer) 36
TOTAAL 100

Naar het grootste…

Op de meeste onderzoekslocaties (80{9578620a0caf6a62707391099a5ad23e5e718cce7b01fe8352707df08a7e18a6}) zijn vogels op of nabij het water gezien. Gemiddeld zijn daar 10 vogels geteld, maar de variatie is groot: in de helft van de gevallen zijn er 1 tot 6 vogels en in de andere helft 7 tot 60. De vogel die het vaakst is aangetroffen is de meerkoet, gevolgd door de eend en de meeuw. Wat verder opvalt is dat zwanen, meerkoeten, meeuwen en ganzen soms met tientallen tegelijk op een locatie aanwezig zijn. Door bas.pedroli is een uitschieter gevonden met 2000 Aalscholvers op het Buiten IJ. Vogels kunnen een bron van E.coli-bacteriën zijn maar een relatie met de uitslagen van het E.coli-experiment kan nog niet gelegd worden.  Binnenkort zullen we kijken welke bijzondere vogels er zijn gevonden en wat dit zegt over de kwaliteit van het water. Mooie foto’s zijn uiteraard welkom!

Foto van Rhyzius: zwanen en meerkoeten bij de Gaasperplas

bewerkt_zwanen_rhyzius_gaasperplas-2

FANATIEKE WATEREXPERTS

Er zijn een aantal zeer fanatieke Waterexperts actief die al meer dan 5 metingen hebben uitgevoerd. Sommigen van hen meten vaker op dezelfde plek en anderen onderzoeken op verschillende plekken de waterkwaliteit. Zo meet Kees in een groot gebied van de Nieuwe Diep tot aan de Lijnbaansgracht; MarjoleinP maakt een mooie tijdreeks van het water naast de Silodam (IJ of Houthaven), Aart heeft al 7 metingen gedaan in Zuid-Oost bij de Bijlmerweide en M.Brink meet op verschillende plekken op de Oostelijke Eilanden met op sommige plekken ook meerdere metingen in de tijd.

We zijn benieuwd wat jullie zelf al hebben ontdekt tijdens het onderzoek of welke vragen er door het experiment ontstaan over waterkwaliteit. Laat het ons weten via de mail: info@hetschonewaterexperiment.nl

Foto van Tessa029 in het Beatrixpark

img_5318-2

Wat betekent het eigenlijk als er E.coli bacteriën in het water zitten?

E-coli bacteriën komen voor in ontlasting van mensen. Maar ook in poep van bijvoorbeeld honden, katten en watervogels. Aangezien er heel veel verschillende soorten ziekteverwekkende bacteriën in ontlasting kunnen zitten, worden E-coli bacteriën wereldwijd gebruikt als indicator om te bepalen of het water is belast. Zo mag er in 100 ml drinkwater geen E.coli bacterie worden aangetroffen, schrijft de Drinkwaternorm voor.

In oppervlaktewater komen wel E.coli bacteriën voor. En dat kan ook niet anders, want het is namelijk een open systeem waar van alles in terecht kan komen. Bij officiële zwemwater locaties wordt het aantal aanwezige E.coli bacteriën regelmatig gecontroleerd. Voor veilig zwemwater zijn de volgende richtlijnen opgesteld:

  • Uitstekende kwaliteit à <500 E-coli / 100ml water
  • Goed / aanvaardbaar kwaliteit à  max 900 / 1.000 E-coli / 100ml water
  • Signaalwaarde à 1.800 E-coli / 100 ml water

Als de signaalwaarde van een zwemlocatie meerdere malen wordt overschreden, worden er voor zo’n locatie maatregelen getroffen.

Met de Waterbox kan door alle deelnemer 5 keer het aantal E.coli bacteriën in het water worden vastgesteld met de petrischaaltjes. Hiervoor wordt 0,5 ml water op het petrischaaltje gebracht.
Om goed te vergelijken met de zwemwater richtlijnen voor de officiële zwemwaterlocaties moet het aantal E.coli per 100 ml worden vastgesteld. Dus vermenigvuldig het gevonden aantal  donker blauwe/groene met 200, en je weet of het voldoet aan “goede zwemwaterkwaliteit”. Dit is als er minder dan 5 E.coli kolonies worden gevonden op de petrischaal.

img_6037

WIE ZIJN AL DIE WATERONDERZOEKERS?

Inmiddels hebben al 600 deelnemers zich aangemeld voor Het Schone Waterexperiment! Mensen van alle leeftijden hebben zich aangemeld en wat opvalt is de relatief grote groep mensen tussen de 36 en de 45 jaar (30{9578620a0caf6a62707391099a5ad23e5e718cce7b01fe8352707df08a7e18a6}) en tussen de 46 en de 55 jaar (28{9578620a0caf6a62707391099a5ad23e5e718cce7b01fe8352707df08a7e18a6}). De kaart laat zien dat zij verspreid over heel Amsterdam aan de slag zijn met het onderzoeken van de waterkwaliteit. Sommige mensen meten alleen, anderen laten weten dat zij het samen hun kinderen, buren of anderen doen. Voor de start van het experiment geven deelnemers de waterkwaliteit een 6,6 als rapportcijfer. De belangrijkste motivatie voor de deelnemers om mee te doen is de wens een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van het Amsterdamse water. Daarnaast geeft een grote groep mensen aan in de eerste plaats mee te doen omdat ze het leuk of interessant vinden om zelf te meten.

Komende maanden zullen we wekelijks interessante meetresultaten bespreken en uitleggen wat dit zegt over de waterkwaliteit.

jos_drinken_cropped

GRENS 500 DEELNEMERS BEREIKT

LET OP! De grens van 500 aanmeldingen is bereikt! Wegens het grote succes gaan we een aantal extra Waterboxen maken. Dit duurt naar verwachting een week extra. Dus je kan nog meedoen, maar je kan de Waterbox dan pas vanaf volgende week donderdag, 13 juli, ophalen. Dit kan dan enkel nog op het hoofdkantoor van Waternet. Dit zal ook vermeld staan in de Welkomstmail die je ontvangt na je registratie. 

Heb je je vòòr donderdag 6 juli, 10 uur, aangemeld dan kan je de Waterbox gewoon ophalen bij je ophaalpunt. Let wel op; wegens de drukte kan het soms zijn dat je Waterbox op locatie op is. We proberen dit logistiek zo goed mogelijk te regelen en bij te stellen, maar vanwege de drukte is het moeilijk in kaart te brengen welke deelnemer op welke locatie de Waterbox ophaalt, zodat er op sommige plekken tekorten kunnen zijn. Hou de website in de gaten voor actuele informatie.

Eerste dag Watertransformator

Vandaag stond de Watertransformator voor het eerst in Amsterdam op Blijburg. Deze machine, speciaal ontwikkeld voor Het Schone Waterexperiment, rijdt de komende weken door Amsterdam om aan toevallige voorbijgangers het water van Amsterdam op een andere manier te laten ervaren. De Watertransformator plopt willekeurig op verschillende locaties op. Hou de website in de gaten voor actuele locaties als je haar in levende lijve wil ontmoeten.

img_5846
img_5838
img_5868

5 juli startbijeenkomst!

Op 5 juli organiseren we een startbijeenkomst voor iedereen die met Het Schone Waterexperiment wil meedoen. Hier ontvang je de Waterbox en dan kan de burgerwetenschap beginnen! Na het experiment mag je trouwens de Waterbox houden. De bijeenkomst vindt plaats bij het hoofdkantoor van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht en Waternet. Tijd: 20.00 – 21.30 uur (inloop vanaf 19.30 uur) Adres: Korte Ouderkerkerdijk 7 in Amsterdam.
We zien je daar graag!